Viet nam sap phai "nhap khau" phu nu vi dua nhau sinh con trai

Trong tuong lai, khoang 4,3 trieu nam gioi o Viet Nam se du thua. Do vay thay vi "xuat khau" nhu truoc day, sap toi, nuoc ta se phai "nhap khau" phu nu.

Hon 4 trieu dan ong Viet se e vo.

So lieu cua Tong cuc Dan so cong bo ngay 03/11 tai hoi thao quoc gia ve mat can bang gioi tinh khi sinh cho thay, mat can bang gioi tinh khi sinh (MCBGTKS) tang lien tuc tu 2006 den nay. Cu the, tu 109 tre trai /100 tre gai hien da len toi 112,3/100 va du tinh ty le mat can bang tiep tuc tang. Theo ket qua tong dieu tra dan so ngay 1/4/2009, co toi 45/63 tinh, thanh pho tren ca nuoc co tinh trang MCBGTKS, tap trung o cac vung dong bang song Hong va dong bang song Cuu Long.

Van de mat can bang gioi tinh khi sinh tro nen nong o Viet Nam

Tong cuc Dan so - Ke hoach hoa gia dinh dua ra nhan dinh rang, Viet Nam se du thua tu 2,3 - 4,3 trieu nam gioi trong tuong lai. Mot dieu tuong nhu nghich ly nhung lai dang xay ra do la nhung vung co kinh te xa hoi cang phat trien, cac ho gia dinh co thu nhap cao, cac cap vo chong co trinh do hoc van cang cao thi ty so gioi tinh khi sinh (TSGTKS) cang cao.

Sau nam 2025, he luy cua viec mat can bang ty so gioi tinh khi sinh o nuoc ta se tac dong lon den moi mat kinh te, an ninh chinh tri, trat tu xa hoi. Viec du nam gioi, thieu phu nu se xay ra tinh trang tranh gianh phai nu. Phu nu se lap gia dinh som hon va co the bo hoc de lap gia dinh, ty le buon ban phu nu gia tang. 

Ba Nguyen Thi Kha, uy vien thuong truc - Uy ban Cac van de xa hoi cua Quoc hoi cho rang, nhieu nguoi da tim moi cach, ke ca loi dung nhung tien bo cua khoa hoc ky thuat de chon gioi tinh thai nhi. Chinh nhung nguoi lam dich vu y te con tao dieu kien cho cac gia dinh muon sinh be trai.

Dieu 10 Nghi dinh 104 nam 2003 da nghiem cam cac hanh vi tuyen truyen bien phap tao gioi tinh thai nhi duoi moi hinh thuc. Nghi dinh 114 nam 2006 cung quy dinh xu phat hanh vi lua chon gioi tinh thai nhi. The nhung, tren thuc te, rat kho phat hien, xu phat nguoi lam dich vu y te boi nguoi lam ket qua sieu am khong viet ro gioi tinh. Nhung y, bac sy do se noi truc tiep voi nguoi me nhung cau dai loai nhu thai nhi nay rat manh me, thai nhi nay kha diu dang. Cac bac cha, me can cu vao do roi quyet dinh giu hay pha bo thai nhi.

Cung theo ba Kha, neu tu truoc toi nay, ty le phu nu Viet Nam lay chong ngoai quoc gia tang, hay noi theo linh vuc kinh te la chung ta xuat khau phu nu thi sap toi Viet Nam phai “nhap khau” phu nu tro lai. Dieu nay keo theo nhieu he luy, chang han, nam gioi kho ket hon hoac phai ket hon voi nguoi nuoc ngoai, cuoc song kho hoa hop.

Tinh trang doc than se gia tang o cac chang trai nong thon. MCBGTKS se anh huong toi cau truc dan so Viet Nam trong tuong lai, du thua nam gioi trong xa hoi, ban than nam gioi se kho kiem viec lam do su canh tranh tren thi truong lao dong. Te nan hiep dam be gai se tang benh lay truyen qua duong tinh duc, anh huong lon den tinh ben vung cua gia dinh. Lau dan se gay ra bat on ve kinh te, chinh tri.

Lay mot minh chung cu the ve mat can bang gioi tinh la Trung Quoc. Truoc day, so luong nam gioi muon ket hon hon nu gioi la 60%. Ngoai viec ket hon muon thi co 10 - 15% nam gioi khong the ket hon.

Tam ly so ngoi mam duoi

Theo ong Duong Quoc Trong, tong cuc truong tong cuc Dan so ke hoach hoa gia dinh (DS-KHHGD), bo Y te, ty so gioi tinh khi sinh tang mot phan do yeu to Nho giao, tam ly gia truong, trong nam khinh nu. Nhieu nguoi co suy nghi chi con trai moi la nguoi tho phung va noi doi, tho cung to tien va luon co mac cam, toi loi khi khong co con trai.

Tu xua den nay, theo phong tuc, nep nghi cua nguoi Viet, khi chuan bi ket hon, chon ngay cuoi, phia nha trai da duoc chu dong hoan toan. Ngay nhu khi in thiep cuoi, nha trai bao gio cung duoc ghi truoc nha gai. Khi chung song, hau nhu nguoi chong lam chu ho. Tren giay khai sinh cung vay, du phap luat quy dinh con cai co the mang ho bo hoac ho me nhung hiem co gia dinh nao dat ten con theo ho me.

"Hien nay, qua nhieu tap tuc cua nguoi Viet minh con trong nam khinh nu. Theo toi, con nao cung la con, cung co quyen binh dang nhu nhau. Khi bo me qua doi, chi co con trai moi la nguoi be bat huong. Nha nao sinh toan nu thi chau trai se lam nhiem vu tren. Tu nhieu ly do tren, tam ly cua nguoi dan la phai co con trai. Suy nghi nay an sau vao tiem thuc bao doi cua nguoi Viet, can phai duoc thay doi", ong Trong nhan manh.

Ong Christophe Guilmoto, chuyen gia cua Quy dan so Lien Hop Quoc (UNFPA)

Ngoai ra, mot trong nhung nguyen nhan phu tro dan toi mat can bang gioi tinh khi sinh la kinh te gia dinh. Nguoi con trai thuong la lao dong chinh nuoi song gia dinh, dac biet o nhung vung su dung nhieu suc co bap nhu nghe bien, lam nghiep. Mot dieu nghiem nhien tro thanh "luat bat thanh van" do la nguoi gia thuong phai song dua vao con trai. Cong them tam ly cua da so dam dong la nha sinh nhieu con gai khi di an co se phai ngoi mam duoi.

Quyen truong dai dien Quy dan so Lien Hop Quoc (UNFPA) tai Viet Nam Mandeep K.O'Brien bay to quan diem, phan biet doi xu voi tre em gai o bat cu noi dau tren the gioi deu la mat trai cua xa hoi, can phai cham dut ngay. Be gai cung nhu be trai va xung dang duoc huong su yeu thuong, co hoi va quyen binh dang trong suot cuoc doi minh. Binh dang gioi chinh la trung tam su phat trien ben vung cua mot quoc gia va Viet Nam khong phai ngoai le.

Dung truoc nhung nan giai ve mat can bang gioi tinh, theo ba Nguyen Thi Kha, khong the thuc hien giai phap trong ngay mot ngay hai, tat ca phai la ca qua trinh tong the. No lien quan den van hoa, tap quan cua nguoi dan. Can thuc day thuc thi phap luat, thuc hien chinh sach phap luat ve dan so, binh dang gioi va phong chong bao luc gia dinh.

Cac bo, nganh lien quan can bo sung toi danh trong Bo luat Hinh su, nang hinh phat voi hanh vi lua chon gioi tinh khi sinh, ban hanh tro cap cho be gai khi di hoc, vao cap III duoc cong them diem, be gai khi thi vao dai hoc duoc mien hoc phi, gia dinh sinh be gai duoc ho tro vay von phat trien kinh te. Ngoai ra, khi ve gia, phu nu se duoc huong tro cap hang thang. Co nhu vay moi co the thay doi duoc nep nghi phong kien va nhan thuc cua moi thanh vien trong xa hoi.

Co the thay, van de thay doi nhan thuc, hanh vi, thai do cua nguoi dan la quan trong nhat. Cong tac van dong, tuyen truyen phai dac biet duoc day manh. The nhung, nam 2013, nguon kinh phi 123 ty dong ho tro truyen thong cho cong tac dan so da bi cat hoan toan. Day la mot tro ngai lon cho cong tac dan so o thon, ban.

Giai phap day manh thuc thi phap luat, tang cuong dau tu nguon luc cung can duoc chu trong, nang cao xu phat hanh vi lua chon gioi tinh khi sinh, nang cao trach nhiem truyen thong. Tu do can nang cao vi the phu nu trong moi linh vuc nhu chinh tri, kinh te, xa hoi dong thoi can som on dinh bo may lam cong tac dan so, dam bao som khac phuc binh dang gioi va mat can bang gioi tinh khi sinh.   

Thieu hut phu nu dan toi suy giam ty le sinh, xa hon nua se lam giam tong dan so cung nhu nhom nguoi trong do tuoi lao dong, tang qua trinh gia hoa dan so. Moi day, nuoc ta da tich thu 30.000 cuon sach huong dan va dong cua 7 trang web tuyen truyen lua chon gioi tinh.