Bi quyet lam dep cua giai nhan trieu Nguyen

 

 

Trong long hat cua cay hoa chua mot thu bot mau trang min nhu phan, chinh thu bot nay co the tao ra “my pham” boi len ma lam cho da mat cua cac “cung nu” hien len mau hong tu nhien.

Phai chang loai hoa than ky nay da ton len ve dep cac cung tan my nu khien bao dang quan vuong dien dao trong the gioi phu dung?

Ky duyen voi loai hoa quy

Con duong Phan Dinh Phung yen binh chay dai doc theo con song dao An Cuu, di ngang qua Mien Tham Tung Thien Vuong. Trai qua tram cuoc be dau, ngoi phu bang bac mau thoi gian, lop reu phong tram mac phu day cong cao, mai ngoi.

Buoc chan qua cong phu cu ngo nhu dang ngoi tren banh xe quay nguoc lai thoi gian nhieu nam ve truoc, do la mot khoang khong gian co kinh, em am den la. Mui thom cua huong hoa lan toa khien khach la ngay ngat men say.

Phia cuoi con duong nho cua vuon hoa, mot nguoi dan ong dung tuoi dang can man tia tot, nhat nhanh nhung canh hoa roi gay. Thi thoang ong lai cui nguoi xuong ngui mui huong hoa roi net mat toa ra su hung phan tot cung. Ong la Buu To, nguoi co cong lao trong viec giu gin loai hoa quy gia mot thoi, hoa “cung nu” .

Cung nu Le Thi Tim, nguoi mot thoi dung hoa “cung nu” het loi ca tung cong nang ky dieu cua loai hoa nay.

Sau doi kinh day cop, nguoi dan ong cao to dam chat Hue mang ve tri thuc uyen bac. That khong ngo ong chinh la chau doi thu 4 cua Hoang tu Tung Thien Vuong. Ly do ong vo tinh biet va gap go loai hoa “cung nu” la trong mot lan di tham thu chua Dieu De.

Cach day 20 nam ve truoc, ong To cu men buoc chan theo mui thom cua hoa cung nu ma buoc vao vuon hoa la. Hoa trong bat ngan trai dan tu tren doi xuong vuon rau qua cua cac nha su. Hoa nhieu qua thanh ca mot rung hoa khoe sac.

Cac su sai den tru tri cua chua dac biet rat thich loai hoa nay, thuong ra ngoi thien dinh hoac luyen vo nghe trong vuon hoa. Canh hoa mong dinh, phat pho trong gio khien ong Buu To hut hon say me nhu dam chim trong the gioi mo mong.

Ong To dao choi trong vuon hoa ca buoi chua thay chan. Luc ay trong tam tri ke “si hoa” moi bat ra y nghi tai sao khong dua ve nha hoac ngoi phu Hoang tu trong loai hoa nay. “Trong hoa cung la cach giu gin nguon giong quy hiem, mot thu hoa la cho nguoi doi sau thuong thuc” – ong Buu To cho hay.

Nghi la lam, ong To tim cach gap cho bang duoc tru tri chinh cua chua Dieu De. Moi hay day la loai hoa thuong dung de lam my pham cho cac cung nu, tuyet sac giai nhan trieu Nguyen ngay truoc. Ong Buu To roi ngoi chua voi tren tay la nhung hat hoa, canh hoa cua hoa “cung nu”.

Ong Buu To noi “Dua hoa ve nha minh nghi mai khong thay noi nao co loai dat phu hop de trong. Sau do moi tim cach dua hoa vao trong o phu Hoang tu, vi noi nay co chat dat tot, thoi tiet thich hop va khuon vien kha rong rai”.

Loai hoa nhu hop voi dat dai cua vua chua nhanh chong lon len, dam canh nay mam. Hoa ruc ro sac hong, huong thom diu nhe lan tran khap vuon. Co mot dieu lay lam la la cay hoa thuong bung toa vao buoi sang hoac buoi chieu.

Ong Buu To ben loai hoa “cung nu” duoc trong trong vuon cua Hoang tu Tung Thien Vuong

Du troi nang chay hay mua dam de thoi dat thoi dai, cay van mac nhien ra hoa va tan dan vao sang hom sau. Ong Buu To noi “Ba thang sau khi cay ra hoa, qua cua no nho nhu hat tieu chin, mau sac den sam.

Trong ruot cua no co chua mot loai phan mau trang, cac cung tan my nu ngay xua coi day la thu my pham tu nhien hiem co. Ho boi thu phan trang do len mat se co cam giac de chiu, lan da nhu duoc thanh loc bui ban chon hoang cung.

Dong thoi cac cung nu con lay canh hoa hong vat ra thanh nuoc, sau do dua boi len da mat. Khuon mat se noi len mau hong tu nhien co net e then, dam duoi cua my nhan”.

Ong Buu To khang dinh thoi hien dai, nguoi phu nu thuong dung nhieu kem phan de tai tao lan da xinh dep nhung cach lam truyen thong cua cung nu cac doi vua chua la rat thong minh, ma lai hieu qua.

Hoa “cung nu” la buu boi cua my nhan

De hieu ro hon ve loai hoa nay, chung toi tim den ngoi nha cua cung nu mot thoi, ba la Le Thi Tim (85 tuoi). O cai tuoi xua nay hiem, ba Tim van di dung nhanh nhen, hoat bat, dac biet la lan da nhan nheo nhung sang min, khong co chut doi moi nao.

Ba Tim duoc dua vao cung tu nam 12 tuoi. Khong ham thich cuoc song chon hoang cung nhung vi dam me chu nghia va Kinh ke nen “cung nu” Tim bao gan vao cung de biet them ve cuoc song.

Ba Tim bao ngay do cung nu khong co son phan my pham nhieu nhu cac co gai ngay nay. Ho luon co gang giu gin lan da cua minh duoc tre trung tuoi dep. Boi vi guong mat, lan da, dang dap, tinh net co anh huong dac biet quan trong toi cuoc doi cua ho.

Sac dep quyet dinh thanh bai, uu ai hay doi xu tan nhan cua cac vi vua chua. Ba Tim noi “Buoi sang cong viec dau tien cua cung nu la rua mat, thuong la nuoc dong tren hoa sen vao buoi sang som mo suong.

Ho dung truoc guong xem di xem lai guong mat cua minh. Lan da tuoi tan thi mat day suc song. Con da mat toi tam thi nhin ve mat buon thiu. Cac thai giam, nguoi quan ly trong cung cam rat ky va ghet nguoi phu nu khong biet cham soc lan da cua minh”.

Sau khi ba Tim song trong “tu cam thanh” mot thoi gian, ba moi biet mot bi quyet ve su lam dep quy gia cua hoa “cung nu”. Ba noi “Bi quyet nay lo ra khi mot cung nu nao do vo tinh noi, chu thuc ra cac cung nu rat ich ky, co cach gi hay ho la ho giu rieng cho minh”.

Tu do ba Tim cu buoi sang lai ron ren chay ra sau vuon hoa cua cung, hai hoa “cung nu” ve phong minh dung. Qua nhien, khong lau sau do tu mot cung nu binh thuong ba Tim so huu mot lan da sang min, muot ma.

Thinh thoang lan da ay ung hong rat tu nhien moi khi e then khien bao co gai cung liec mat ghen ti. Ba Tim cho hay thoi ay vo so cac cung tan my nu co muon hinh van trang cach lam dep khac nhau. Co nguoi dung phan nu, co cac mau tu trang, hong mau canh sen cho den hong dao, phu hop voi tung loai da.

Phan nu co cong dung duong da, tri mun va lam trang da mot cach hai hoa tu nhien. Tuy nhien khong dac dung nhu hoa “cung nu”, phan nu lam rat cong phu va dac biet la phai lay…nuoc mua Hue tinh khiet. Mot so nguoi lai thien ve tim kiem mon an de co duoc lan da khoe manh.

Vi du nhu canh nhan sam boi bo suc khoe, giup da khoe dep tu ben trong. Dong thoi co mot bien phap don gian nua ma cung nu hay dung la khi tam nuoc nong thi dung tay xoa nhe toan tam than muot ma, tron tru. Vua xoi nuoc vua vo nhe len than, len da mat de kich thich cho da hong hao.

Ba Tim noi: “Trong nhieu cach, chi co duy nhat su dung hoa cung nu la doc dao va tuyet voi hon ca. Cac cung nu dua nhau trong loai hoa nay va lay no de su dung. Vua chua mot thoi cung kha bat ngo vi ve dep toa ra tu lan da cua cac cung phi, hoang hau cho den thi ti lam viec vat vanh trong cung”.

Co mot giai thoai duoc ke lai rang, me cua Vua Bao Dai la ba Tu Cung song tho den 104 tuoi. Suot quang doi ay cua minh ba luon chu dao voi lan da, thuong ra lenh cho cac bac danh y gioi thao duoc, y thuat che tao ra cac bai thuoc lam dep da tu hoa cung nu.

Cho den khi lam chung, nguoi ta van nhin thay o ba mot guong mat hong hao, da de mem mai nhu da thieu nu. Nhung dau vet tan nhang, doi moi the hien vet tich cua thoi gian khong con. Ba Tim nhan dinh:

“Hoa cung nu chang khac gi buu boi cua nhung ai muon lam tuyet sac my nhan, co duoc ve dep man ma de bao dang quan vuong me dam. Nguoi ta ton tho hoa quy nhung tiec mot dieu la chua mot cuon sach nao ghi lai cong nang tuyet voi cua hoa nay. Tat ca chi la loi don doan qua mieng nguoi doi va loi nhan chung de lai”.

Theo thong tin tu ong Buu To thi cach day khoang 4 nam, truong Dai hoc Nong Lam Hue da den Mien Tham Tung Thien Vuong xin ong hoa “cung nu” de dua ve trong va nghien cuu. Ca ba Tim va ong To rat vui mung khi biet duoc tin nay vi ho mong muon loai hoa quy gia nay duoc luu giu.

Truoc do, dau thang 8/2001, trong lan toi tham Hue, Ngai Dai su Nhat Ban da ghe phu Hoang tu, nghe gioi thieu ve cong dung dac biet cua hoa “cung nu”, loai hoa tuong nhu chi co ghi chep trong nhung cau chuyen tham cung bi su.

Ong Buu To noi dung truoc vuon hoa xanh tot do mot minh ong cham soc, Ngai Dai su khong khoi than phuc va khuyen ong To nen bao ton loai hoa cuc quy nay. Boi truoc viec nguoi phu nu hien dai ngay nay su dung nhieu my pham nhung chua co loai my pham nao ung y, co khi lai co tac dung nguoc lam hai da de cua minh.

Cong nang tuyet voi cua hoa “cung nu” se thoi thuc cac nha khoa hoc, nghien cuu de tim ra cong thuc lam dep huu hieu cho lan da.

• Phong Nha