Giai phap lam giam thieu o nhiem moi truong trong chan nuoi

Chuong trai chan nuoi thoang mat, sach se va co bien phap xu ly moi truong phu hop se gop phan vao tang nang suat vat nuoi, dong thoi dam bao VSMT. - Khu chan nuoi lon du tieu chuan cua anh Thanh (Van Lung).

Xa Phuong Vy (Cam Khe) hien co gan 200 mo hinh kinh te trang trai, gia trai cho thu nhap binh quan tu 40-60 trieu dong/nam. Tu mo hinh chan nuoi nay, nhieu ho gia dinh da vuon len thoat ngheo va lam giau chinh dang. Gia dinh ong Nguyen Dang Thoi bat dau lam trang trai tu nam 2010. Voi so von dau tu 800 trieu dong, ong cho xay gan 50 o chuong nuoi lon, mot nam nuoi khoang 1.000 con lon bot. De chu dong nguon giong gia dinh ong con nuoi gan 40 con lon nai. Ngoai nuoi lon, ong Thoi con lam dai ly cung cap thuc an chan nuoi. Binh quan moi thang gia dinh ong thu ve hon 300 trieu dong. Cung giong nhu gia dinh ong Thoi, gia dinh anh chi Tran Van Tuyen va Pham Thi Muoi nuoi tu 50-60 con lon bot/dot, dong thoi nuoi them 7 lon nai de lay giong. Mot nam gia dinh chi thu tu 50 - 60 trieu dong tien lai.

Tuy nhien, theo thuc te quan sat cua chung toi, tong dan lon cua xa len den vai ngan con nhung nguon chat thai chu yeu duoc thai thang ra cac cong, ranh thoat nuoc trong khu dan cu hoac thai truc tiep ra moi truong tu nhien. Gan nhu toan bo he thong cong, ranh, ao, ho deu chuyen mau den, mui hoi thoi boc len nong nac, gay o nhiem moi truong nghiem trong, de doa hang ngay den suc khoe cua nguoi dan. Thuc te, van de o nhiem moi truong tu chat thai trong chan nuoi, nhat la nuoi lon o cac lang que da tro nen buc xuc va duoc chinh quyen, nhan dan cac dia phuong quan tam tim huong giai quyet. Tuy da co nhieu bien phap duoc dua ra thuc hien nham xu ly chat thai, giam o nhiem moi truong nhu xay ham bi-o-ga, tram xu ly nuoc thai chan nuoi tap trung... song hau het cac bien phap do lai vap phai khong it tro ngai do chi phi lon ma hieu qua xu ly moi truong chua cao va khong phu hop cac ho chan nuoi nho le. Voi cach suy nghi “chi phi qua cao” va “o nhiem den dau thi tinh den do” ma nhieu ho khong co ke hoach xu ly moi truong khi lap trang trai chan nuoi, chi tinh den xay dung trang trai xa khu dan cu la an toan nhat nen tinh trang o nhiem ngay cang nghiem trong, nhieu trang trai tim nhung giai phap re hon, co loi truoc mat de xu ly o nhiem ma khong tinh den giai phap lau dai.

Mac du thoi tiet dang nang nong song khu chan nuoi lon cua gia dinh anh Hoang Anh Thanh (Van Lung – thi xa Phu Tho) van giu duoc khong khi trong lanh, khong co mui hoi, thoi nhu nhung noi chan nuoi lon tap trung khac. Anh Thanh cho biet: Gia dinh chan nuoi nhieu, nen khi duoc nganh nong nghiep pho bien bien phap xu ly duoc o nhiem moi truong tu chat thai chan nuoi lon, gia dinh manh dan dau tu ap dung ngay. Den nay, khu chuong trai gan 1.000m2 voi ham Bioga hien dai dam bao sach se cung nhu cung cap du khi ga cho gia dinh su dung. Co mot khu chuong trai khang trang sach se, voi he thong nuoc uong tu dong, do do tu chan nuoi lon moi nam gia dinh anh thu vai ty dong. Ben canh do, trang trai cua anh Thanh cung da duoc nganh nong nghiep pho bien ve cong nghe nen dem lot sinh hoc. Day la che pham sinh hoc co tac dung phan huy huu co, giam thieu o nhiem moi truong trong chan nuoi. Mo hinh dem lai hieu qua ro ret, do cong don chuong, tiet kiem thuc an,  vat nuoi lai khong bi benh tat, bao dam moi truong xung quanh, khong gay o nhiem nguon nuoc, bao ve suc khoe con nguoi. Do do, hien tai anh dang ap dung giai phap nen dem lot cho mot phan khu chuong trai cua gia dinh va anh nhan thay bien phap nay rat co hieu qua.

Chu tich UBND xa Van Lung Luu Van Huong cho biet: Xac dinh chan nuoi lon la nguon thu nhap chinh va ben vung cua moi gia dinh o nong thon khi ma dat nong nghiep ngay cang bi thu hep. Nen khi mo hinh su dung nen dem lot sinh hoc duoc nganh nong nghiep dua ra, xa da tich cuc van dong cac ho chan nuoi cung huong ung. Qua theo doi cac mo hinh trien khai cho thay nhung uu diem noi troi trong xu ly moi truong do la: Triet tieu duoc toan bo chat thai hang ngay cua dan lon, bao dam duoc moi truong. Nho co moi truong trong lanh nen lon it bi cac loai dich benh thong thuong nhu: Sot vi-rut, tieu chay... Trong luong cua lon nuoi o chuong co su dung nen dem lot tang binh quan 1-3 kg/ thang so voi chuong khong su dung nen dem lot. Moi truong chuong trai duoc bao dam ve sinh sach se, ngan chan duoc nhung loai benh, dich co the bung phat nhu lo mom, long mong, dich tai xanh tren lon. Ve chi phi lam dem lot cung khong cao nen viec su dung nen dem lot trong nuoi lon la rat phu hop cho chan nuoi nho le o nong ho hien nay. Cach lam nen dem lot cung rat don gian, dung mun cua, trau trai len nen chuong, tuoi dich men va rac phan cam tron voi men vi sinh, dung nylon day lai, sau 2 - 3 ngay lay tam nylon ra va tha lon vao chuong. Dem lot duoc su dung trong khoang 4 nam sau do duoc dung lam phan bon cho cay trong rat hieu qua.

Hien nay co nhieu giai phap cung dang duoc ap dung co hieu qua trong chan nuoi nhu: Xay dung ham biogas; su dung che pham sinh hoc EM; hay la phat trien mo hinh VAC, gan ket chat che trong trot voi chan nuoi, vua han che o nhiem moi truong, vua su dung it phan bon hoa hoc, tiet kiem nang luong... Tuy nhien, dieu quan trong, quyet dinh nhat van la tu y thuc cua nguoi chan nuoi co nghiem tuc thuc hien cac bien phap chan nuoi theo huong an toan hay khong?

Trong muc tieu phat trien kinh te nam 2012, nganh Nong nghiep Phu Tho dua ra cac giai phap tap trung phat trien nong nghiep theo huong nang cao chat luong, khuyen khich dau tu cac trang trai tap trung, ap dung nhung bien phap ky thuat thuc day chan nuoi dat hieu qua cao, chu dong trong cong tac phong chong dich benh, phat trien nganh chan nuoi dia phuong theo huong an toan sinh hoc. Co the thay tam quan trong cua viec phat trien chan nuoi gan voi bao ve moi truong la rat lon, no khong chi dem lai loi ich chung cho doanh nghiep, chinh quyen dia phuong va nguoi dan ma con gop phan cho nganh chan nuoi phat trien theo huong ben vung.

Kim Chi