Can huy dong ca cong dong trong cong tac phong chong benh lao

 

Nhieu kho khan trong cong tac phong chong benh lao

Theo thong ke cua cac co quan chuc nang, hien nay ti le tu vong cua benh lao o nuoc ta cao gap hon 2 lan ti le tu vong cua tai nan giao thong va HIV/AIDS cong lai, voi so nguoi chet len toi gan 30.000 nguoi/nam, tuc la khoang 80 nguoi/ngay. Trong khi so nguoi tu vong vi tai nan giao thong la 29 nguoi/ngay, HIV/AIDS la 7 nguoi/ngay, tu vong vi 1 trong 10 benh truyen nhiem (rubella, sot xuat huyet…) la 1 nguoi/ngay. Bac Kan cung khong ngoai le. Mac du chua thong ke duoc so nguoi tu vong do benh lao, nhung con so nhung nguoi mac benh nay ngay cang tang len cho thay su phuc tap, muc do lay lan cua benh.

Kham, dieu tri cho benh nhan tai Benh vien Da khoa tinh

Theo thong tin tu Trung tam Phong chong benh xa hoi tinh, ben canh so benh nhan lao Trung tam dang tien hanh dieu tri, quan ly thi hang nam so benh nhan bi lao phat hien moi deu tang len. Neu nhu nam 2008 toan tinh phat hien 90 benh nhan mac lao moi, trong do benh nhan lao phoi AFB(+) la 62 benh nhan, con lai la benh nhan AFB(-) va lao khac. Den nam 2011, phat hien moi 121 benh nhan lao, rieng benh nhan lao phoi AFB(+) la 75 benh nhan, con lai 46 benh nhan AFB(-) va lao khac. Chi tinh rieng trong 4 thang dau nam 2012 cung da phat hien moi 46 benh nhan lao. Cac dia phuong co ty le phat hien moi benh nhan lao cao nhat la: Ngan Son, Cho Moi, Na Ri.

 

Ong Hoang Van Canh, Giam doc Trung tam Phong chong Benh xa hoi cho biet: “Nhung nam gan day so benh nhan lao moi phat hien ngay cang tang len. Mac du da trien khai nhieu bien phap xong cong tac phong chong lao dang gap nhieu kho khan. Dien hinh la viec phat hien, xac dinh ro nguon goc lay lan, nguy co tiem an cua benh trong cong dong – nhiem vu cuc ky quan trong trong viec quan ly va dieu tri benh nhan, con kho khan.”

Hien nay o nhieu dia phuong, su hieu biet cua nguoi dan ve benh lao va cach phong tranh con han che; su ky thi voi benh nhan lao cua cong dong con nang dan den nguoi bi benh lao thuong ngai, dau benh khong di kham. Ben canh do, cong tac phong, chong lao chua nhan duoc su quan tam, su vao cuoc cua cac cap, cac nganh; su tham gia cua cac ban, nganh, doan the con han che, tham tri con xem nhe, chua duoc xa hoi hoa cao. Nhieu co so y te con thieu, yeu ca ve nguon nhan luc va trang thiet bi. Thuc te hien nay o tinh ta, so bac si, can bo chuyen khoa ve lao chi dem tren dau ngon tay, trong khi o tuyen huyen, tuyen xa, trinh do chuyen mon cua cac can bo, y, bac si khong dong deu; nhieu can bo con phai kiem nhiem them nhieu nhiem vu chuyen mon khac. Cong them voi muc do, nguy co lay nhiem benh cao nen cong tac phong, chong lao o tinh ta van chua thu hut duoc nhieu can bo, y, bac si tham gia.

O nhieu vung sau, vung xa, giao thong di lai kho khan, nen viec phat hien benh bi cham, dieu tri kho khoi va de bi khang thuoc. Trong khi do, da so benh nhan lao la nguoi ngheo, co thu nhap thap, it duoc tiep can cac phuong tien truyen thong nen chua co y thuc phong, chong lao. Day cung la nguon lay chinh cho cong dong va la nguyen nhan gay ra tinh trang bo dieu tri cua nhieu benh nhan. Mot van de nua la, hien nay, nhieu benh nhan co tam ly chua tin tuong vao cong tac kham chua benh o tuyen y te co so, khi benh nang ho moi tim den cac trung tam, benh vien tuyen tinh de lam xet nghiem, dieu tri. Dieu nay khien cho mot so benh nhan lao chi duoc phat benh tai tuyen tinh khi benh da nang.

 

Cung giong nhu nhieu dia phuong khac, ty le dieu tri lao khoi o tinh ta hien nay dang co chieu huong giam. Nam 2008, ty le dieu tri khoi benh lao cua tinh dat tren 90%, nhung nam 2011 con so nay 72%. Nguyen nhan la do cong tac quan ly, giam sat dieu tri benh lao tai cac co so chua hieu qua. Tren thuc te, nhieu nguoi dan co thoi quen sau dieu tri o vien, ve nha chi uong thuoc them mot thoi gian roi ngung thuoc, khong dieu tri tiep, dan den so vi trung lao con lai khang thuoc, benh tai phat tro lai. Dang chu y la, so nguoi nhiem HIV mac lao (lao/HIV) dang co xu huong tang nhanh, dan den so benh nhan mac lao moi phat hien tang. Phan lon cac benh nhan mac lao/HIV deu co tam ly chu quan, chan nan, bo dieu tri hoac dieu tri khong dung phac do ve thoi gian, lieu luong lam cho benh ngay cang tram trong, dan den tinh trang benh khang thuoc, that bai trong dieu tri.

 

Can su vao cuoc cua ca cong dong trong cong tac phong chong benh lao

Duoc su ho tro cua Du an “Phat trien mang luoi y te co so va cong tac phong chong lao”, tu nam 2002 den nam 2009, 7/8 huyen cua tinh ta duoc Du an ho tro trien khai tap huan, mua sam mot so trang thiet bi phuc vu cho cong tac phong chong lao. Trong do trong tam la tap huan, truyen thong, nang cao nhan thuc ve cong tac phong chong lao cho nhom cum dan cu. Phan lon cac dia phuong duoc huong loi tu du an deu duoc tap huan, truyen thong ve phong chong lao 2 luot.

 

Den nam 2009, nam cuoi trien khai du an, cac huyen: Ngan Son, Cho Moi, Ba Be, Pac Nam duoc du an ho tro tuyen truyen, tap huan luot 3. Voi su ho tro cua du an, trong khoang thoi gian 8 nam, cong tac phong chong lao o tinh ta da co nhung chuyen bien tich cuc, ro ret. Dac biet, du an da gop phan tao su chuyen bien manh me trong nhan thuc cua nguoi dan ve benh lao. Tu do gop phan giam ty le phat hien moi benh nhan lao, cong tac dieu tri, giam sat duoc thuc hien hieu qua.

 

Ong Hoang Van Canh cho biet them: “Voi kinh nghiem va thuc tien trong cong tac phong, chong lao nhung nam qua cho thay, de thuc hien tot cong tac phong, chong lao thi dieu can thiet nhat la can lam tot viec nang cao y thuc, nhan thuc cua cong dong ve benh lao. Trong do, tap trung vao viec trien khai cac hoat dong truyen thong truc tiep den doi tuong can bo, cong chuc, cong dong dan cu thong qua tuyen truyen trong cac buoi hop, hoi nghi, sinh hoat thon, xom, to dan pho hoac cac to chuc doan the”. Tuy nhien, cung theo ong Hoang Van Canh, de thuc hien duoc giai phap nay thi doi hoi phai huy dong duoc nguon kinh phi, trong khi kinh phi de phuc vu cho cong tac phong chong lao con it, khong du de trien khai cac hoat dong truyen thong trong cong dong.

 

Hien nay, moi nam tinh ta chi trien khai duoc mot so buoi truyen thong truc tiep ve phong, chong lao trong cac dot cao diem, tap trung o mot vai huyen. Con lai chu yeu tap trung vao cong tac dieu tri va giam sat. Chinh boi vay, cong tac phong chong lao cua tinh luon can co su vao cuoc manh me cua cac cap, nganh va ca cong dong trong viec lam thay doi nhan thuc, nang cao hieu biet cua nguoi dan ve benh lao. Tu do ban than moi nguoi se chu dong trong viec phat hien, phong chong benh lao cho chinh minh va moi nguoi xung quanh. Dong thoi, cac cap, nganh cung can co su ket hop chat che, lam tot cong tac phong chong lao voi cac hoat dong khac nhu: phong chong hut thuoc la, phong chong lay lan HIV/AIDS, cai thien moi truong song./.

T.H