“Cuoc chien voi dai dich HIV/AIDS” - Ky 3: He luy cua nhung phut xao long

>> “Cuoc chien voi dai dich HIV/AIDS” - Ky 2: Nguy co lay nhiem HIV trong vung dong bao dan toc

nbsp;

nbsp;Nguoi nhiem HIV can su chia se cua cong dong de hoa nhap. (Anh chi mang tinh chat minh hoa).

Dang thuong hay dang trach?

Khong phai tat ca nhung nguoi nhiem HIV deu la nhung nguoi khong tot trong xa hoi, ngay ca nhung nguoi su dung ma tuy hay mai dam deu co hoan canh khac nhau. Co khong it truong hop mang benh hoan toan thu dong, dien hinh nhu truong hop cua chi Huynh Thi L., o Chau Thanh. Cho den cai ngay nguoi chong duoc chon cat roi thi gia dinh ben chong moi cho hay anh chet vi can benh AIDS. May nam song chung, thay chong bi ho, sot keo dai lien mien ma chi dau he hay biet. Ket qua xet nghiem mau duong tinh voi HIV duoc gia dinh giau biet vi so chi L. biet se khong cham soc chong nua. Khong lau sau, chi L. phat hien minh va dua con gai sinh ra cung deu bi nhiem HIV. Hai me con tung ngay doi mat voi cuoc song kho khan va anh mat ky thi cua nhung nguoi than, hang xom…

Hay truong hop cua chi Neang K.H o xa O Lam (Tri Ton). Khoang nam 2008, sau mot lan hai vo chong cai nhau, nguoi chong da bo nha di Campuchia may thang roi tro ve mang theo can benh AIDS. Chi H. bi lay nhiem tu chong nhung chang he hay biet, cho den khi con ho keo dai khong het, di kham benh moi te ngua minh da nhiem HIV. Hoa ra thoi gian gian vo, o Campuchia, nguoi chong da co lan quan he tinh duc voi gai mai dam. May man dua con duoc sinh ra truoc khi cha me no nhiem benh. Chi H. vat va lam thue, lam muon suot ngay cung chi kiem duoc vai chuc ngan dong, du duoc nhan thuoc uong dieu tri hang thang song suc khoe van khong nhu ngay truoc. Con chong chi dang le phai biet hoi han de tiep gia dinh lo cho cuoc song thi anh nay lai thuong xuyen ruou che, ve nha hay lon tieng danh dap vo con. Von ban tinh hien lanh, cam chiu, lai it hoc, tu ngay biet minh bi lay benh tu chong, chi H. trach mot hai cau roi thoi. Chi toi nghiep con trai cua chi da hoc lop 4, vao lop cu bi dam ban treu: “Me may bi benh AIDS…”. Ve den nha, thang be cu buon buon roi theo hoi me co bi AIDS khong? Chi H. nuot buon tui vao long, noi: “Con dung quan tam. Lo hoc bai di!”. Co luc thuong con qua, so no mac cam voi ban be, chi keu thang be thoi thi nghi hoc, nhung no kien quyet khong chiu. The nen lo lang lon nhat cua chi H. bay gio la lam the nao keo dai su song de nuoi con den ngay lon khon.

Tang cuong truyen thong o vung dong bao dan toc:

Theo cac nha chuyen mon, su ky thi cua cong dong doi voi nguoi nhiem HIV lam benh nhan cam thay kho chiu dung hon so voi ganh nang cua benh tat. Su mac cam se khien ho giau benh, khong tham gia giao tiep xa hoi nen khong tiep can duoc thong tin ve cach bao ve minh va ngan ngua lay nhiem cho nguoi khac. Chi Neang P., xa An Tuc (Tri Ton) tam su: “Chong minh da mat 3 nam roi vi bi benh AIDS. Sau do, minh di thu mau va cung phat hien da nhiem HIV. May nam nay, ngoai gio di lam thue ve minh rat han che tiep xuc voi nguoi khac vi so moi nguoi che cuoi”. Tuy nhien, neu muon moi nguoi khong phan biet doi xu, cac nha chuyen mon cung dua ra loi khuyen doi voi ban than nguoi nhiem HIV phai coi minh la nguoi binh thuong, thoat khoi su mac cam de tich cuc tham gia vao cac hoat dong xa hoi va phong, chong HIV/AIDS.

O day chung toi muon de cap den mot truong hop da nhiem HIV nhieu nam, la nguoi dan toc Khmer nhung lai hoan toan khong co kien thuc ve HIV/AIDS. Do la anh Chau S., sinh nam 1970, ngu xa Chau Lang (Tri Ton). Anh khong noi duoc tieng Viet nen phai co nguoi thong dich toi moi biet duoc anh da co vo va 3 dua con. Dao truoc, qua nguoi quen gioi thieu anh co vai ba lan “cap ke” voi mot phu nu da co chong lam nghe buon ban o cho. Cach day 2 nam, sau lan bi tai nan gay chan phai nam vien tai Tri Ton, luc do anh moi biet minh nhiem HIV. Du vay, khi gan gui voi vo, anh S. van khong su dung bao cao su. Thay toi thac mac, anh S. vo tu tra loi: “Vi vo khong bi HIV nen khong mang bao cao su” va con noi rang: “Toi ngua co con theo bien phap gia dinh… nen vo khong lay nhiem HIV”. Moi day, anh S. phai nam vien gan mot tuan le do nhuc dau, sot va tieu chay keo dai nen to ve lo lang: “Nghe nguoi ta noi, bay gio benh nay khong chet dau, vi da co thuoc dieu tri roi. Toi muon co thuoc uong som ngay bay gio de khong con benh nua, nhung hong biet lay o dau?...”. Anh cho biet them, tu truoc den gio chua tung duoc tu van ve can benh HIV/AIDS, chi nghe qua ti-vi va hieu it it…

Khong the phu nhan, nho tich cuc thuc hien nhieu giai phap nen dai dich HIV/AIDS da duoc khong che, so nguoi nhiem moi hang nam deu giam. Tuy nhien, nhung han che ve trinh do nhan thuc, tro ngai ve ngon ngu luon la nhung van de gay kho khan doi voi dong bao dan toc thieu so trong qua trinh tiep can cac kien thuc phong tranh HIV/AIDS. Phan lon nguoi dan toc danh nhieu thoi gian cho cong viec ruong nuong. Trong khi hau het cac chien dich truyen thong o cac phum, soc deu trien khai vao ban ngay nen se gioi han so nguoi tiep can. Do do, cac dia phuong co dong dong bao dan toc can phai co bien phap truyen thong phong, chong HIV/AIDS sao cho phu hop va hieu qua.

(Con tiep)